Większa siła uciągu, oszczędności paliwa i mniejsze ugniatanie gleby, to zalety pracy polowej na niskim ciśnieniu w oponach ciągnika. Niskim, czyli jakim? Na to pytanie odpowiedziały badania przeprowadzone przez Studenckie Koło Naukowe Inżynierii Rolniczej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Traktor Fendt miał założone opony Trelleborg VF. Patronat nad tym wydarzeniem objęła redakcja Traktor24.pl.
Ocenę wpływu ciśnienia w oponach typu VF, na siłę uciągu i zagęszczenie gleby, przeprowadzono wiosną 2025 r. w gospodarstwie rolnym Global Rol w Trzemiętowie w woj. kujawsko-pomorskim. Do badań wykorzystano ciągnik Fendt 724 Vario z oponami Trelleborg VF w rozmiarach 710/60 R42 i 600/60 R30. Zmieniano w nich ciśnienie w zakresie: 1,9 bar, 1,6 bar, 1,3 bar i 1,0 bar.
Ciśnienie w oponach ciągnika – wpływ na naciski na glebę
Traktor podczas badania nacisków opon na glebę miał zawieszony na tylnym TUZ agregat Unia Cross II 3.0. Przejeżdżał on przez poduszki, które zostały wcześniej zakopane w glebie.
– Do pomiaru nacisków kół na glebę wykorzystujemy poduszki wypełnione płynem niezamarzającym, które poprzez przewody połączone są z przetwornikami ciśnienia zamieniającymi wytworzone ciśnienie na sygnał elektryczny. Odbiera go specjalny rejestrator z częstotliwością tysiąca pomiarów na sekundę, który pozwala rejestrować wyniki pomiarów zmiany ciśnienia w poduszkach spowodowane przemieszczaniem się po nich ciągnika. Często mamy publiczność i dla niej wyposażyliśmy układ w manometry pozwalające na bieżąco obserwować zmiany ciśnienia – wyjaśnia dr inż. Mirosław Czechlowski, opiekun naukowy SKNIR Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Wraz ze zmniejszaniem ciśnienia w oponach zaobserwowano zmniejszenie nacisków jednostkowych. Szczególnie widoczne było to na tylnej osi traktora, gdzie obciążenie było największe (5660 kg z obciążnikami). Najniższa wartość nacisków została zarejestrowana dla ciśnienia 1,0 bar. W porównaniu do ciśnienia w oponach 1,9 bar, zmniejszyły się o połowę! Wyniki szczegółowe przedstawia wykres nr 1.
Ciśnienie w oponach ciągnika – wpływ na siłę uciągu i zagęszczenie gleby
Traktor podczas badania siły uciągu i zagęszczenia gleby ciągnął drugi traktor (John Deere 6630 premium) z tym samym agregatem pracującym na głębokości ok. 20 cm. Warunki wilgotnościowe pola były trudne i gleba była miejscami nasączona wodą. Pomiary siły uciągu ciągnika wykonano dynamometrem firmy AXIS, wyposażonym w rejestrator zapisujący mierzone wartości z częstotliwością 1 Hz.
Najwyższą siłę uciągu odczytano dla ciśnienia w oponach wynoszącego 1,0 bar (44,63 kN). Najniższa, co nie jest zaskoczeniem, dotyczyła ciśnienia 1,9 bar (29,36 kN). Dla ciśnienia 1,3 bar uzyskano 40,2 kN, a dla 1,6 wartość 35,9 kN (wykres nr 2).
Pomiar zagęszczenia gleby na głębokościach 10 i 15 cm, z punktu widzenia rolnika, okazał się również najkorzystniejszy dla ciśnień: 1,0 bar, 1,3 bar, 1,6 bar, 1,9 bar (wykres nr 3).
Odciśnięte klocki bieżnika
Oceniono także wielkość śladu pozostawianego przez oponę napompowaną do wspomnianych czterech wartości. Tutaj również nie było zaskoczenia, bo praca przy niskim ciśnieniu umożliwiła uzyskanie dłuższego śladu, a tym samym lepszą współpracę klocków bieżnika z glebą. Przy ciśnieniu 1,0 bar odcisnęło się 8 klocków bieżnika, a przy 1,9 bar zaledwie 6 klocków. – Dzięki temu zmniejsza się poślizg i tym samym zwiększa zdolność opony do przenoszenia siły trakcyjnej w poziomie – mówi Jerzy Wysocki ze Studenckiego Koła Naukowego Inżynierii Rolniczej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Kompromis na polu to 1,3 bar
– Na podstawie wykonanych badań stwierdziliśmy, że optymalnym poziomem ciśnienia w oponach Trelleborg VF, jest wartość 1,3 bar. To przy niej opony niskociśnieniowe pracują efektywnie i dbamy o ich zdrowie konstrukcyjne – mówi Paweł Sym ze Studenckiego Koła Naukowego Inżynierii Rolniczej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Przypominamy, że opony typu VF (Variable Flex) pozwalają na pracę maszyny z mniejszymi wartościami ciśnienia powietrza. Dzięki temu ograniczamy wartość jednostkowego nacisku na glebę i zwiększamy siły uciągu ciągnika. Należy jednak pamiętać, aby podczas jazdy transportowej z prędkościami powyżej 15-20 km/h koła dopompować do wartości ok. 1,6 bar. Dokładnych informacje na ten temat udzielają przedstawiciele firmy Trelleborg, która wchodzi obecnie w skład przedsiębiorstwa Yokohama TWS.
