Uniwersytet Techniczny w Wiedniu (TU Wien) wraz z marką Steyr uruchomił projekt badawczy HYTRAC. Przedsięwzięcie łączy ciągnik napędzany wodorem z lokalną infrastrukturą paliwową w gospodarstwie, wskazując praktyczną drogę do niskoemisyjnej mechanizacji rolnictwa oraz samowystarczalności energetycznej producentów rolnych.
Uniwersytet Techniczny w Wiedniu (TU Wien) wraz z marką Steyr i partnerami przemysłowymi rozpoczął projekt badawczy HYTRAC, którego celem jest rozwój rolnictwa opartego na wodorze. Przedsięwzięcie bada pełny obieg energii: od wytworzenia i sprężenia paliwa z lokalnych źródeł odnawialnych w gospodarstwie, przez bezpieczne magazynowanie, aż po zasilanie polowego ciągnika napędzanego wodorem. Rozwiązanie łączy silnik spalinowy na wodór (H₂ ICE) z zaawansowaną przekładnią bezstopniową, odpowiadając na rosnące wymagania dotyczące wydajności maszyn i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w sektorze agro.
Kluczowe fakty o projekcie HYTRAC
| Parametr / Element | Informacja techniczna i organizacyjna |
| Nazwa projektu | HYTRAC (Ciągnik wodorowy na drodze do zrównoważonej przyszłości) |
| Główni partnerzy | TU Wien (lider naukowy), marka Steyr®, VDS Holding GmbH, Voltfactory GmbH |
| Źródła finansowania | Austriacka Agencja Promocji Badań Naukowych (FFG), Fundusz Klimatyczno-Energetyczny (Klima- und Energiefonds) |
| Baza techniczna ciągnika | Model seryjny Steyr Expert |
| Jednostka napędowa | Silnik spalinowy na wodór z bezpośrednim wtryskiem (H₂ ICE) |
| Układ przeniesienia napędu | Elektryczna bezstopniowa przekładnia eCVT z podziałem mocy (VDS Holding GmbH) |
| Zasilanie narzędzi | Zewnętrzne gniazdo elektryczne z wysokonapięciowego akumulatora (Voltfactory GmbH) |
| Infrastruktura paliwowa | System COMBHY (magazynowanie, sprężanie i tankowanie w gospodarstwie) |
| Źródła zasilania stacji | Biomasa z resztek roślinnych, turbiny wiatrowe, instalacje fotowoltaiczne |
| Zarządzanie energią | Algorytmy sztucznej inteligencji, profile obciążenia, sterowanie predykcyjne |
| Lokalizacja demonstracji | Centrum Energy Hub Neusiedl (Neusiedl am See, Austria) |
Projekt badawczy HYTRAC. Integracja maszyny i infrastruktury paliwowej
Informację o rozpoczęciu badań ogłoszono oficjalnie w St. Valentin 15 września 2026 roku. Projekt badawczy HYTRAC, prowadzony przez TU Wien – wiodącą uczelnię techniczną w Wiedniu – we współpracy z marką Steyr oraz partnerami technologicznymi, skupia się na stworzeniu zintegrowanego systemu energetycznego. Finansowanie projektu zapewniły Austriacka Agencja Promocji Badań Naukowych (FFG) oraz Fundusz Klimatyczno-Energetyczny (Klima- und Energiefonds).
Głównym założeniem programu jest połączenie maszyny roboczej z infrastrukturą magazynowania i tankowania paliwa na terenie gospodarstwa (system COMBHY). Zamiast polegać na zewnętrznych dostawach paliw kopalnych, inicjatywa bada skalowalną ścieżkę w kierunku niskoemisyjnej mechanizacji rolnictwa, która zachowuje dotychczasowy czas pracy, udźwig i elastyczność operacyjną współczesnych ciągników.
Znaczenie całościowego podejścia do gospodarki energetycznej podkreśla Franz Josef Silber, specjalista do spraw globalnego marketingu produktów marki Steyr: – W ramach projektu HYTRAC wykraczamy poza sam układ napędowy ciągnika. Naszym celem jest pokazanie, w jaki sposób wodór może stać się częścią w pełni zintegrowanego ekosystemu energetycznego gospodarstwa rolnego, łącząc wydajność, niezależność energetyczną i zmniejszone emisje w rozwiązaniu, które jest zarówno praktyczne, jak i skalowalne dla rolnictwa.
Kluczowym elementem projektu są próby polowe, które weryfikują sprawność całego łańcucha technologii w zmiennym środowisku pracy polowej. Na aspekt badawczy zwraca uwagę Johannes Konrad, adiunkt w Instytucie Technologii Napędów i Motoryzacji na Uniwersytecie Technicznym w Wiedniu: – Projekt HYTRAC pozwala nam analizować wzajemne oddziaływanie między maszynami rolniczymi napędzanymi wodorem, infrastrukturą energetyczną oraz działalnością gospodarstw rolnych w rzeczywistych warunkach. Takie podejście systemowe ma zasadnicze znaczenie dla zrozumienia, w jaki sposób technologie wodorowe mogą przyczynić się do przyszłej redukcji emisji dwutlenku węgla w rolnictwie.
Silnik spalinowy na wodór (H₂ ICE) i elektryczna przekładnia eCVT
Nowa jednostka badawcza czerpie z doświadczeń zdobytych podczas prac nad modelem Steyr FCTRAC – ciągnikiem koncepcyjnym z wodorowymi ogniwami paliwowymi, zaprezentowanym w lipcu 2024 roku. HYTRAC obiera jednak inną ścieżkę inżynieryjną, wykorzystując silnik spalinowy na wodór z bezpośrednim wtryskiem (H₂ ICE).
Pojazd testowy bazuje na konstrukcji konwencjonalnego ciągnika Steyr Expert. Zastosowany silnik spalinowy na wodór został zmodyfikowany tak, aby generować moc ciągłą w pełni porównywalną z tradycyjnym odpowiednikiem zasilanym olejem napędowym. Zastosowanie bezpośredniego wtrysku pozwala zoptymalizować spalanie mieszanki wodorowo-powietrznej, eliminując emisję gazów cieplarnianych w miejscu pracy ciągnika.
Za przeniesienie napędu odpowiada zaawansowana elektryczna przekładnia eCVT z podziałem mocy, dostarczona przez firmę VDS Holding GmbH. Zapewnia ona płynną regulację prędkości roboczej, wysoki moment obrotowy przy niskich obrotach oraz precyzyjne dopasowanie obciążenia silnika do warunków glebowych. Dodatkowo ciągnik wyposażono w wysokonapięciowy akumulator trakcyjny opracowany przez spółkę Voltfactory GmbH. Zgromadzony w nim prąd służy nie tylko do wspomagania układu jezdnego, ale umożliwia bezpośrednie elektryczne zasilanie narzędzi rolniczych, zastępując tradycyjne wałki odbioru mocy (WOM) lub obwody hydrauliki zewnętrznej bardziej wydajnym napędem elektrycznym.
Wytwarzanie paliwa w gospodarstwie. System COMBHY i energia z OZE
Istotnym elementem projektu HYTRAC jest eliminacja problemu braku publicznych stacji tankowania wodoru na terenach wiejskich. Zintegrowana infrastruktura wodorowa COMBHY zakłada, że gospodarstwo rolne staje się producentem własnego paliwa napędowego.
Do wytwarzania wodoru w procesie elektrolizy wykorzystywane są lokalne, odnawialne źródła energii:
- Biomasa z resztek roślinnych pozyskiwana z produkcji rolnej,
- Instalacje fotowoltaiczne montowane na dachach budynków inwentarskich i magazynów,
- Lokalne turbiny wiatrowe.
Projekt obejmuje również bezpieczne magazynowanie i sprężanie wodoru pod wysokim ciśnieniem, co skraca czas tankowania ciągnika do poziomu zbliżonego do tankowania oleju napędowego.
Stabilność procesu gwarantuje inteligentne zarządzanie energią oparte na sztucznej inteligencji. Oprogramowanie analizuje bieżące profile obciążenia sieci, harmonogram prac polowych, prognozy pogody oraz historyczne zużycie energii. Na podstawie sterowania predykcyjnego system uruchamia produkcję wodoru w momentach nadwyżek energii z fotowoltaiki lub wiatru, dbając o stałą dostępność paliwa w zbiornikach buforowych.
Testy w Energy Hub Neusiedl i perspektywy wdrożenia
Praktyczną weryfikację założeń projektu zaplanowano w centrum demonstracyjnym Energy Hub Neusiedl, zlokalizowanym w austriackiej miejscowości Neusiedl am See. Obiekt ten dysponuje infrastrukturą umożliwiającą testowanie maszyn roboczych w sprzężeniu z lokalnymi sieciami mikrometrycznymi i bazami paliwowymi.
Głównym zadaniem prób polowych w Neusiedl am See jest potwierdzenie, że ciągnik wodorowy jest w stanie podołać ciężkim pracom uprawowym, zachowując długi czas pracy na jednym tankowaniu. Udana demonstracja ma otworzyć drogę do komercjalizacji rozwiązań wodorowych w technice rolniczej. Przedstawiciele marki Steyr zapowiedzieli, że szczegółowe dane dotyczące skalowalności systemu oraz potencjalnego rozpoczęcia produkcji seryjnej zostaną opublikowane po zakończeniu obecnej fazy testów.
